آیا سگ ها و گربه ها خواب می بینند؟
احتمالاً از خواندنش متعجب شوید اما باید گفت که بله. قطعا حیوانات خانگی نمیتوانند خوابهای خود را گزارش کنند، اما دانشمندان شواهدی دارند که نشان میدهد در خواب سگها و گربهها چه اتفاقاتی رخ میدهد و سگ ها و گربه ها چه خواب هایی میبینند .
مسئله جالب تر اینکه گربهها و سگها احتمالاً رویاهایی مانند انسانها را تجربه میکنند. مهم نیست که حیوان خانگی شما هنگام بیداری چه مشکلاتی ایجاد کرده، چه سر و صدایی به پا کرده، چه ظرف هایی شکسته یا چقدر به حرفتان گوش نداده. تنها منظرهی سگ شما که در رختخواب خود جمع شده یا گربهتان که زیر نور خورشید حسابی دراز شده و خروپف میکند، فوق العاده آرامشبخش است و باعث میشود همه چیز را فراموش کنید. اما تا چندی پیش تجربه خواب و رویای آنها برای ما غیرقابل فهم بوده است.
سگ یا گربه درباره چه چیزهایی خواب میبیند؟
پاسخ دادن به این پرسش دشوار است. زیرا هنوز فناوریای وجود ندارد که بتواند فعالیت مغزی یک انسانِ در حال خواب را به تجربهای ثانویه از خوابهای او تبدیل کند، چه برسد به یک حیوانِ در خواب.
دیر بارت (Deirdre Barrett)، محقق خواب در دانشگاه هاروارد و نویسنده کتاب «کمیته خواب» میگوید: «هیچکس درباره محتوای خوابهای حیوانات تحقیقی انجام نداده است.» اما حداقل میتوان بر اساس شواهد علمی حدسهایی زد. بارت میگوید، اولا به نظر میرسد که فقط دوستان پشمالوی چهارپای ما خواب میبینند. برای مثال، به نظر نمیرسد ماهیها حرکت سریع چشم (REM) را نشان دهند. REM مرحلهای از خواب است که در طی آن خواب دیدن در انسان رایجتر است. او میگوید: «من فکر میکنم که ماهیها فعالیتهای شناختی که ما آن را خواب مینامیم، ندارند.»
اولا به نظر میرسد که فقط دوستان پشمالوی چهارپای ما خواب میبینند. برای مثال، به نظر نمیرسد ماهیها حرکت سریع چشم (REM) را نشان دهند.
بارت می گوید شواهد کمتری از وقوع خواب REM در پرندگان وجود دارد. برخی از پستانداران دریایی همیشه یک طرف مغزشان را بیدار نگه میدارند، حتی زمانی که طرف دیگر خواب است، بدون اینکه خواب REM را تجربه کنند. این بدان معناست که فوکها و دلفینها احتمالاً مانند انسانها خواب نمیبینند. اما پستاندارانی که ما به عنوان حیوان خانگی نگهداری میکنیم کاملاً خواب REM را تجربه میکنند. او میگوید: «من فکر میکنم این یک حدس بسیار مطمئن و قوی است که آنها طی خواب نوعی فعالیت مغزی شناختی دارند. فعالیت مغزی مذکور به همان اندازه که ادراک بیداری سگها و گربهها شبیه ماست؛ خوابهایشان هم به خوابهای ما شباهت دارد و تا حدود زیادی میتواند اینکه سگ ها و گربه ها چه خواب هایی میبینند را توضیح دهد».
البته این بدان معنا نیست که گربهها و سگها حتماً رویاهای انسانی را تجربه میکنند. دیوید پناگزمان(David Peña-Guzmán)، فیلسوف دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو و نویسنده کتاب «وقتی حیوانات خواب میبینند»، میگوید این اشتباه است که فرض کنیم حیوانات به همان شکلی که ما خواب می بینیم، فقط در ذهن و بدن غیرانسانی خود خواب میبینند. به عنوان مثال، انسانها به ندرت در هنگام بازگویی خوابها، رایحه را گزارش میکنند. او میگوید، با این حال، باید انتظار داشته باشیم که سگها در خواب بوها را حس کنند؛ با توجه به اینکه بویایی در تجربه بیداری آنها از جهان بسیار مهم است. ما باید به این فکر کنیم که رویای منحصربهفرد سگ یا گربه، بر اساس آنچه در مورد تجربیات سگها و گربهها میدانیم، چه میتواند باشد. سگ ها و گربه ها طبق شرایط خودشان خواب میبینند.
انسانها به ندرت در هنگام بازگویی خوابها، رایحه را گزارش میکنند. او میگوید، با این حال، باید انتظار داشته باشیم که سگها در خواب بوها را حس کنند؛ با توجه به اینکه بویایی در تجربه بیداری آنها از جهان بسیار مهم است.
علاوه بر این، بارت پیشنهاد میکند که فرضیه تداوم برای خواب دیدن ممکن است در مورد سگها و گربهها نیز صدق کند. این ایده، که توسط شواهد قوی در انسان پشتیبانی میشود، معتقد است که رویاهای افراد منعکس کننده تجربیات روزانه آنهاست. یک ایده جایگزین، به نام فرضیه جبرانی، معتقد است که خوابهای افراد منعکس کننده چیزی است که در زندگی روزمره ندارند و کمتر مورد حمایت قرار می گیرد.
بارت میگوید: «هر چیزی که میتوانید مشاهده کنید که سگها در روز به آن علاقه دارند، همان چیزی است که انتظار دارید در خواب ببینند. برای سگهای خانگی، این احتمالاً به معنای دیدنِ خوابِ غذا و بازی با صاحبشان است».
یک آزمایش منحصر به فرد، نگاهی اجمالی به رویاهای گربهسانان ارائه میدهد. در اواخر دهه 1970، یک عصبشناس نظریهای را آزمایش کرد که نشان میدهد کدام قسمت از مغز از انجام دادن آنچه در خواب روی میدهد؛ جلوگیری میکند. در آن مطالعه، میشل ژووه، که در آن زمان در دانشگاه کلود برنارد لیون در فرانسه بود، به منطقه ای به نام پونز (pons) (قسمتی از ساقه مغز است که مراکز مهار تنفسی و بازدارندگی را دربرمیگیرد و با مخچه در ارتباط میباشد.) در گربهها آسیب رساند. این گربهها در طول خواب REM شروع به حرکت کردند. به ویژه رفتاری از خود نشان دادند که دانشمندان آن را شکار کوچک تعبیر کردند.
بارت میگوید: «این یک فرض بسیار مطمئن است که گربهها رویای تعقیب و هجوم به طعمه را میبینند.» او همچنین انتظار دارد که خواب گربهها از فرضیه تداوم پیروی کند، اگرچه تجربیات روزانه هر گربه متفاوت است. او خاطرنشان میکند که خواب گربه ممکن است شامل دراز کشیدن زیر نور خورشید، کش و قوس بدن و بازی با اسباب بازیها باشد.
آیا گربههای خانگی مانند سگها در مورد صاحب خود خواب میبینند؟ بله، به گربهایترین شکل ممکن! انتظار میرود گربههایی که وابستگی نسبتاً قوی به صاحبان دارند، خواب صاحبانشان را ببینند، اما احتمالاً نه به اندازه سگها.
